Ból i zapalenie to powiązane ze sobą mechanizmy obronne organizmu: ból to subiektywne odczucie sygnalizujące uszkodzenie tkanek lub zaburzenie funkcji, a zapalenie to odpowiedź miejscowa/systemowa układu odpornościowego mająca na celu usunięcie czynnika szkodliwego i naprawę tkanek. Przyczyny są różnorodne — urazy, przeciążenia, infekcje, choroby autoimmunologiczne czy zmiany zwyrodnieniowe — i mogą przebiegać jako ostre (szybkie, zwykle krótkotrwałe, z typowymi objawami: ból, zaczerwienienie, obrzęk, miejscowe ocieplenie) albo przewlekłe (utrzymujące się tygodnie–lata, często z mniej wyraźnymi objawami i znaczącym wpływem na funkcję i jakość życia). Rodzaje bólu obejmują m.in. ból nocyceptywny, neuropatyczny i trzewny, a zapalenie — od miejscowego po uogólnione, z potencjałem do uszkodzenia tkanek przy długotrwałym przebiegu.
Diagnoza opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym i, w razie potrzeby, badaniach obrazowych oraz laboratoryjnych; leczenie dobiera się do przyczyny i nasilenia objawów. Strategie obejmują postępowanie niefarmakologiczne (odpoczynek, odciążenie, fizjoterapia, ergonomia, kontrola masy ciała), farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną (paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, miejscowe preparaty, w wybranych przypadkach leki przeciwbólowe silniejsze lub leki immunomodulujące/kortykosteroidy) oraz zabiegi inwazyjne lub rehabilitacyjne przy wskazaniach. Należy zgłosić się do lekarza, gdy ból jest silny, szybko narastający, towarzyszy mu wysoka gorączka, zaczerwienienie i rozmiękanie tkanek, nagły ubytek funkcji lub brak poprawy mimo domowych metod — wczesna diagnoza i leczenie ograniczają ryzyko powikłań.
