Komunikat V
Ukazała się Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/130 z dnia 16 stycznia 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy (Dz. Urz. L 30 z 31.1.2019 r., s. 112;
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019L0130&from=PL).
Zmiany w załącznikach I i III do dyrektywy 2004/37/WE wprowadzone dyrektywą z 2019 r. są kolejnym krokiem w procesie aktualizacji obowiązujących przepisów odnośnie do czynników rakotwórczych lub mutagennych.
Międzyresortowa Komisja do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy zwraca uwagę przedsiębiorców, pracowników oraz organów kontroli na nowe wiążące wartości dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego dla kolejnych 6 szkodliwych czynników rakotwórczych lub mutagennych:
– trichloroetenu
– 4,4’-metylenodianiliny
– 1-chloro-2,3-epoksypropanu (epichlorohydryny)
– 1,2-dibromoetanu
– 1,2-dichloroetanu
– spalin emitowanych z silników Diesla
oraz na umieszczenie oznakowania „skóra” bez ustalenia wartości wiążącej dla:
– mieszaniny wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, zwłaszcza zawierających benzo[a]piren, które są czynnikami rakotwórczymi w rozumieniu niniejszej dyrektywy
– olejów mineralnych użytych wcześniej w silnikach spalinowych wewnętrznego spalania w celu smarowania i schładzania części ruchomych silnika.


Komunikat VI
OMUNIKAT II
PRACE W TOKU
Parlament Europejski i Komisja Europejska pracują nad kolejnymi zmianami
dyrektywy 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem
dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów
podczas pracy.
Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej
dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem
dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas
pracy – trzecia część (https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6070-2019-
ADD-1/pl/pdf).
Międzyresortowa Komisja do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i
Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy zwraca uwagę
przedsiębiorców, pracowników oraz organów kontroli na nowe propozycje
Parlamentu Europejskiego i Rady wiążących wartości dopuszczalnych poziomów
narażenia zawodowego dla kolejnych 5 szkodliwych czynników rakotwórczych
lub mutagennych:
– kadmu i jego związków nieorganicznych
– berylu i jego związków nieorganicznych
– kwasu arsenowego i jego soli, a także nieorganicznych związków arsenu
– formaldehydu
– 4,4'-metyleno-bis-(2-chloroaniliny) (MOCA).


Załącznik do komunikatu V
Dla wymienionych w załączniku III do dyrektywy 2019/130/UE zmieniającej dyrektywę
2004/37/WE 6 szkodliwych czynników rakotwórczych lub mutagennych, oprócz spalin
emitowanych z silników Diesla, wartości dopuszczalnych stężeń (rozporządzenie MRPiPS z dnia
12 czerwca 2018 r.) są mniejsze od wartości wiążących, tj. dla trichloroetenu, 1-chloro-2,3-
epoksy-propanu oraz 1,2-dibromoetanu, a dla 4,4’-metyleno-dianiliny wartość NDS jest zgodna z
wartością wiążacą. Dla 1,2-dichloroetanu wartość NDS przyjęta przez Międzyresortową Komisję
ds. NDS i NDN jest zgodna z wartością wiążącą, tj. 8,2 mg/m3, ale wartość ta nie została ujęta w
rozporządzeniu MRPiPS ds. NDS i NDN z dnia 12 czerwca 2018 r.
W przypadku Polski wejście w życie wartości wiążacej dla spalin emitowanych z silników Diesla
na poziomie 0,05 mg/m3 (jako węgla elementarnego) w 2013 r., a dla górnictwa podziemnego i
budowy tuneli w 2026 r., będzie wymagało wprowadzenia nowych rozwiązań technicznych,
technologicznych lub organizacyjnych na stanowiskach pracy oraz opracowania metody
oznaczania steżeń węgla elementarnego w powietrzu środowiska pracy.
Spaliny emitowane z silników Diesla są to mieszaniny kilkuset związków chemicznych,
powstające w wyniku niedoskonałego spalania oleju napędowego i silnikowego, a także
zawartych w nich modyfikatorów i zanieczyszczeń. Te niepożądane produkty spalania
wydzielają się do atmosfery zarówno w postaci gazów, jak i cząstek stałych. W skład fazy
gazowej wchodzą węglowodory alifatyczne i ich nitrowe pochodne, węglowodory aromatyczne,
a także tlenki azotu, siarki oraz węgla. Węgiel elementarny (EC) jest głównym składnikiem
cząstek stałych, na powierzchni których są adsorbowane związki organiczne i nieorganiczne, w
tym sklasyfikowane jako rakotwórcze (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i ich
nitro- i chloropochodne, benzen, akroleina itd.).
Na spaliny emitowane z silników Diesla są narażeni wszyscy, a zawodowo m.in.: mechanicy w
zajezdniach autobusowych i terminalach przewozowych, kierowcy samochodów ciężarowych,
strażacy (również w remizach), robotnicy budowlani i operatorzy wózków widłowych w
różnych branżach, osoby pracujące przy stacjonarnych źródłach energii, takich jak sprężarki czy
prądnice, pracownicy odpowiedzialni za załadunek i rozładunek statków i samolotów,
pracownicy w branży górnictwa naftowego i gazownictwa oraz pracownicy punktów poboru
opłat na autostradach.
Szacunkowe badania przeprowadzone w Europie wykazały, że ponad 3,6 mln pracowników
może być narażonych na spaliny emitowane z silników wysokoprężnych Diesla. Według
szacunkowych danych w UE rocznie notuje się prawie 4700 przypadków zachorowań na
nowotwór płuc oraz ponad 4200 zgonów powiązanych z narażeniem na spaliny emitowane z
wysokoprężnych silników Diesla. Ryzyko zachorowania na raka płuc jest o 40% większe w
przypadku pracowników, którzy mają regularny kontakt z tymi spalinami.
Spaliny emitowane z silników Diesla w warunkach narażenia zawodowego wchłaniane do
organizmu mogą być przyczyną chronicznych zaburzeń w układzie oddechowym. W warunkach
ostrej ekspozycji działają drażniąco na błony śluzowe oczu i dróg oddechowych. Są również
przyczyną bólu i zawrotów głowy oraz zmęczenia. Dotychczasowe badania toksykologiczne i
epidemiologiczne wskazują na działanie rakotwórcze spalin emitowanych z silników Diesla.
Najwięcej danych potwierdza zależność pomiędzy występowaniem nowotworów złośliwych
płuc a narażeniem na te spaliny. Prawdopodobnie główną przyczyną nowotworów płuc są
przedostające się do strefy wymiany gazowej płuc submikronowe cząstki stałe spalin, na
powierzchni których są zaadsorbowane substancje chemiczne, m.in. mutagenne i rakotwórcze,
rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych oraz lipidowych składnikach surfaktantów
płucnych ssaków. Cząstki te łatwo wchłaniają się i gromadzą w pęcherzykach płucnych.
Międzynarodowa Organizacja Badań nad Rakiem (IARC) sklasyfikowała spaliny emitowane z
silników Diesla jako rakotwórcze dla ludzi (kategoria 1 IARC). IARC jako wskaźnik narażenia na
spaliny Diesla zaleca oznaczanie stężeń węgla elementarnego, który stanowi znaczącą część tych
emisji.
Spaliny emitowane z silników Diesla powstają w wyniku procesów technicznych i jako takie nie
podlegają klasyfikacji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008. Mając na uwadze liczbę
narażonych pracowników, dodano jednak pracę związaną z narażeniem na spaliny emitowane z
silników Diesla do załącznika I do dyrektywy 2004/37/WE, a w załączniku III określono
dopuszczalną wartość emisji spalin z silników Diesla obliczaną na podstawie stężenia węgla
elementarnego na poziomie 0,05 mg/m3. W odniesieniu do spalin emitowanych z silników Diesla
w niektórych sektorach może być trudne w krótkim terminie osiągnięcie wartości dopuszczalnej
0,05 mg/m3 w przeliczeniu na węgiel elementarny. Zatem oprócz okresu transpozycji przed
rozpoczęciem stosowania wartości dopuszczalnej wprowadzono dwuletni okres przejściowy –
wartość dopuszczalna ma zastosowanie od dnia 21 lutego 2023 r. Dla górnictwa podziemnego i
budownictwa tuneli powyższa wartość dopuszczalna ma zastosowanie od dnia 21 lutego 2026 r.
 Informacje dotyczące wymienionych czynników rakotwórczych lub
mutagennych w środowisku pracy można uzyskać bezpłatnie w:
‒ bazie wiedzy CHEMPYŁ (www.ciop.pl/chempyl)
‒ kwartalniku Komisji Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy
(PiMOŚP; www.ciop.pl/pimosp_strona)
‒ wydawnictwie Czynniki szkodliwe w środowisku pracy – wartości
dopuszczalne 2018.
Prosimy o przekazywanie do Sekretarza Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN
( Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. ) informacji dotyczących wymienionych czynników rakotwórczych
i/lub mutagennych odnośnie do:
– ich stosowania w przedsiębiorstwach
– wartości stężeń w powietrzu na stanowiskach pracy
– liczby pracowników narażonych
– stosowanych środków prewencji w celu ochrony pracowników.
W celu osiągnięcia stężeń tych substancji chemicznych poniżej wartości
ustalonych dyrektywą 2019/130/UE niezbędne jest opracowanie w
przedsiębiorstwach planu zapewnienia odpowiednich warunków pracy.
Zapraszamy także do korzystania z możliwości zadawania pytań na forum w bazie
CHEMPYŁ (www.ciop.pl/chempyl), a także do przekazywania informacji wynikających z
Państwa doświadczenia w zakresie narażenia na szkodliwe czynniki chemiczne, a
szczególnie informacji na temat tzw. dobrych praktyk związanych z ograniczaniem
ryzyka zawodowego spowodowanego występowaniem czynników chemicznych i pyłów,
określających działania ukierunkowane na poprawę warunków pracy i promowanie
bezpieczeństwa i zdrowia w Państwa zakładzie.


Załącznik do komunikatu VI
Dla berylu i arsenu oraz ich związków nieorganicznych obowiązujące wartości NDS ujęte w
rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w
sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w
środowisku pracy (Dz.U. poz. 1286) są mniejsze lub równe wartościom wiążącym
zaproponowanym dla tych substancji w projekcie dyrektywy. W przypadku formaldehydu
obecnie obowiązujące wartości NDS i NDSCh wynoszące odpowiednio 0,37 i 0,74 mg/m3 są
zgodne z wartościami ujętymi w projekcie dyrektywy. Dla 4,4'-metyleno-bis-(2-chloroaniliny)
(MOCA) wartość NDS przyjęta przez Międzyresortową Komisję ds. NDS i NDN jest zgodna z
wartością wiążącą, tj. 0,01 mg/m3, ale wartość ta nie została ujęta w rozporządzeniu MRPiPS ds.
NDS i NDN z dnia 12 czerwca 2018 r.
W odniesieniu do kadmu przewiduje się, że w większości sektorów polskiej gospodarki będzie
konieczne wprowadzenie znaczących zmian, aby osiągnąć w krótkim czasie zgodność z wiążącą
wartością dopuszczalną wynoszącą 0,001 mg/m3. W projekcie dyrektywy zaproponowano
wprowadzenie ośmioletniego okresu przejściowego, w którym powinna mieć zastosowanie
wartość dopuszczalna 0,004 mg/m3 (frakcja wdychalna).
Kadm jest stosowany do produkcji elektrod w akumulatorach oraz jako pigment w przemyśle:
ceramicznym, tworzyw sztucznych i hutnictwie szkła. Ponadto jest stosowany jako składnik:
powłok antykorozyjnych, stabilizator polimerów i stopów.
Kadm i wiele jego związków nieorganicznych spełniają kryteria klasyfikacji jako substancje
rakotwórcze (kategorii 1B) zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 i w związku z tym
substancje te są czynnikami rakotwórczymi w rozumieniu dyrektywy 2004/37/WE.
Narządami krytycznymi toksycznego działania kadmu (Cd) i jego związków nieorganicznych u
ludzi są nerki i płuca. Skutkiem krytycznym w przypadku działania kadmu na nerki jest
wzmożone wydalanie w moczu białek niskocząsteczkowych, natomiast w przypadku działania
na płuca – działanie rakotwórcze związku.
Według danych Głównej Inspekcji Sanitarnej w 2017 r. blisko 700 osób było zatrudnionych na
stanowiskach pracy, na których stężenia kadmu przekraczały wartość NDS (frakcja wdychalna:
0,01 mg/m3; frakcja respirabilna: 0,002 mg/m3).
Nowa wartość wiążąca dla frakcji wdychalnej kadmu na poziomie 0,001 mg/m3 znajduje się w
projekcie dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników
przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub
mutagenów podczas pracy.
W odniesieniu do kadmu przewiduje się, że w większości sektorów będzie konieczne
wprowadzenie znaczących zmian, aby osiągnąć w krótkim terminie zgodność z wiążącą
wartością dopuszczalną wynoszącą 0,001 mg/m3. W projekcie dyrektywy zaproponowano
wprowadzenie ośmioletniego okresu przejściowego, w którym zastosowanie powinna mieć
wartość dopuszczalna 0,004 mg/m3 (frakcja wdychalna). W tych państwach członkowskich,
które w dniu wejścia w życie dyrektywy stosują system biomonitoringu z dopuszczalną
wartością biologiczną nieprzekraczającą 0,002 mg Cd/g kreatyniny w moczu, ta wartość
dopuszczalna, tj. 0,004 mg/m3 powinna być w okresie przejściowym odnoszona do frakcji
respirabilnej (opinia SCOEL i ACSH). Komisja nie później niż trzy lata od wejścia w życie
niniejszej dyrektywy powinna ocenić możliwość zmiany dyrektywy 2004/37/WE poprzez
dodanie przepisów dotyczących połączenia wartości dopuszczalnej narażenia zawodowego
drogą powietrzną z dopuszczalną wartością biologiczną dla kadmu i jego związków
nieorganicznych.
 Informacje dotyczące wymienionych 5 czynników rakotwórczych lub
mutagennych w środowisku pracy można uzyskać bezpłatnie w:
‒ bazie wiedzy CHEMPYŁ (www.ciop.pl/chempyl)
‒ kwartalniku Komisji Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy
(PiMOŚP; www.ciop.pl/pimosp_strona)
‒ wydawnictwie Czynniki szkodliwe w środowisku pracy – wartości
dopuszczalne 2018.
Prosimy o przekazywanie do Sekretarza Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN
( Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. ) informacji dotyczących wymienionych 5 czynników
rakotwórczych i/lub mutagennych odnośnie do:
– ich stosowania w przedsiębiorstwach
– wartości stężeń w powietrzu na stanowiskach pracy
– liczby pracowników narażonych
– stosowanych środków prewencji w celu ochrony pracowników.
Informacje te są potrzebne w negocjacjach z Komisją Europejską
dotyczących ustalania wiążących wartości dopuszczalnych narażenia
zawodowego dla wymienionych czynników rakotwórczych i/lub
mutagennych.
 W celu ograniczenia narażenia zawodowego na te niebezpieczne substancje
chemiczne przez obniżenie ich stężeń na stanowiskach pracy do
proponowanych wartości niezbędne jest opracowanie w
przedsiębiorstwach odpowiedniego programu działań.
UWAGA! PLANOWANE JEST USTALENIE W UE KOLEJNYCH WARTOŚCI WIĄŻĄCYCH
DLA RAKOTWÓRCZYCH/MUTAGENNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA
ZDROWIA (DO 2020 R. BĘDZIE ICH 50).
Zapraszamy także do korzystania z możliwości zadawania pytań na forum w bazie
CHEMPYŁ (www.ciop.pl/chempyl), a także do przekazywania informacji wynikających z
Państwa doświadczenia w zakresie narażenia na szkodliwe czynniki chemiczne, a
szczególnie informacji na temat tzw. dobrych praktyk związanych z ograniczaniem
ryzyka zawodowego spowodowanego występowaniem czynników chemicznych i pyłów,
określających działania ukierunkowane na poprawę warunków pracy i promowanie
bezpieczeństwa i zdrowia w Państwa zakładzie.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama